Dag 10

                                                        Maandag 25 mei,

Vandaag waren we redelijk vroeg op pad om naar Erice Antica (fotolink) te gaan. Een steile klim met veel haarspeldjes, maar wel een erg mooie route. Veel fraaie vergezichten. De vroege start maakte dat wij de auto in de schaduw konden parkeren en dat is bij de huidige 30plus een voordeel. Erice is een stadje dat heel erg schoon wordt gehouden.

Bijna on-Italiaans schoon maar daaraan zal het toerisme debet zijn. Ontzettend veel souvenikswinkeltjes waar ik dan toch een T-shirt kocht van Marlon Brando als Godfather. Voor Fenna May werd een fraai keramisch fotolijstje ingekocht. Zo dragen wij ook bij aan de reparatie van de lekkende waterleidingen alhier.

Erice kan voor deze rondreis worden ingelijst als een van de mooiste spots. Het ligt op een hoge rots en een vlak stukje straat is bijna niet te vinden. Smalle kronkelende straatjes met mooie doorzichtjes. Gedurende de ochtend vulden die zich met meer en meer mensen. Bij de duomo was het heel erg lang en geduldig wachten tot alle kilo`s mensenvlees uit het zicht waren. Dat waren er nogal wat gezien de omvang van sommigen. Edoch, het is wéér gelukt om foto`s zónder te maken.































Daarna was het tijd voor mijn molens. Een deceptie zou het worden maar dat bleek pas na de pranzo. In een soort wegrestaurantje in de uiterwaarden van Paceco genoten wij van een Italiaanse maaltijd/lunch. Een bordje spaghetti en daarna een stukje vlees en/of vis met sla en brood. Daarna nog een parfait die wel 5 minuten nodig had om enigszins te ontdooien zo werd ons verzekerd. Na een minuut of 10 ben ik maar gaan “hakken” want het ding blééf hard. Nog koffie tot besluit en toen moesten wij wel even 21,40 neuroses overleggen. Wat je noemt een koopje. Meteen een tip voor anderen, neem een “Quick Lunch” of “Snackbar” onderweg. De gewone Siciliaan doet dat ook en dat is altijd een goed teken. Lage (normale) prijzen, goede kwaliteit en een ouderwetse service.   

                                                    Dag 10 (vervolg) en Dag 11

                        De molens op de zoutpannen (foto`s)

Rijdend naar het Museo delle Saline bij Trápani bleek al dat niet één molen nog intact is. Het is één groot  slagveld waar Don Quichotte zich best in thuis zou voelen. Soms waren ze nog nauwelijks herkenbaar als molen en onze Don zou deze zeker niet meer aanvallen. In het museum slechts wat tekeningen en losse onderdelen die hier en daar wel herkenbaar waren. Bovenas en bovenwiel, schijfloop, conische wielen, de schroef van Archimedes, windpeluw en zo nog wat tierelantijnen. De techniek is wel duidelijk. Steenspillen en molenstenen, vaak twee koppels maalstenen, voor de zoutmolens. De museummolen is zelf ook niet toegankelijk. Waarschijnlijk een puinhoop binnen. Er wordt nog steeds zout gewonnen maar men gebruikt elektromotoren en zgn. vuilwaterpompen. Van “gratis” windenergie wordt  geen gebruik meer gemaakt.


Volgens een molenaar op deze zoutpannen moeten er bij Marsala nog twee werkende molens zijn. Naar hij meldde een watermolen om het zeewater in de bekkens te pompen en een zoutmolen voor het grof malen van de zoutbrokken. De man vond het niet erg dat ik het terrein op was gegaan en zelfs in een van de molens was gekropen om wat plaatjes te schieten. Daarna moesten we wel weg want het terrein ging op slot.

De techniek van de zoutwinning is redelijk eenvoudig. Eerst wordt er zeewater in het een zeer groot en ondiepe “pan” gepompt. Dit gebeurde vroeger met de windmolens die voorzien waren van een pomp of vijzel. Amerikaanse windmotoren zijn hier ook voor gebruikt. De zon en de wind doen daarna hun werk waarbij de concentratie van de zouten toeneemt.
Het Soortelijk Gewicht van het zoute water in deze pan wordt gemeten met een zgn. Areometer. Hier moet nog geen kristallisatie optreden. Dan wordt het (dikkere) water naar een volgend, kleiner bassin gepompt en daar wordt nog meer water verdampt en wordt het water nog “dikker”. Pas in de laatste bassins komt het tot volledige kristallisatie en neerslag. Daarna wordt het zout opgeschept en met een transportband op grote hopen gestort. Deze hopen worden afgedekt met dakpannen, want anders ben je na een stortbui van je zout af. HIER vindt u nog een interessante link over de zoutwinning.
















 

De volgende dag, dinsdag 26 mei, tuften we naar Marsala een beetje met de moed in de schoenen. Dat bleek niet helemaal nodig te zijn. Het museum hier is beter ingericht dan bij Trápani. De museummolen is ook behoorlijk gerestaureerd en goed toegankelijk voor publiek. Jammer dat er geen mensen/molenaars aanwezig waren om die te kunnen vragen om technische uitleg. In tegenstelling tot wat de molenaar/zoutschepper gisteren beweerde (maar mogelijk schiet mijn Steenkolenitaliaans hier tekort), hebben ook hier de molens geen functie meer. Zelfs niet voor de show. Er staan twee molens in de zoutpannen die intact lijken maar dat zijn ze niet. Het zijn beeldjes voor de fototoerist, Maar hiermee wordt in ieder geval een poging gedaan om het beeld in stand te houden. Het staat vol met allerlei molenrestanten maar het lijkt allemaal ten dode opgeschreven.


Allemaal erg jammer. Blijkbaar zijn er geen mensen met interesse en vooral geld om hier iets aan of mee te doen. De museummolen ziet er erg goed uit. Je kunt er van boven naar beneden helemaal doorheen. Vanaf de stelling heb je ook een goed zicht op de zoutpannen. De bouw van het gevlucht is van dichtbij ook wel opvallend. Af en toe is het binnen wat krapjes om goed foto`s te maken maar dat is toch aardig gelukt. De techniek is in principe niet anders dan hier. De molens zijn wel aanmerkelijk kleiner en zitten vrij simpel in elkaar. Bij de foto`s staat het nodige commentaar en aangezien een plaatje meer zegt dan duizend woorden zal het allemaal wel duidelijk zijn.

Ik kreeg uiteraard geen uitleg van de dames hoe er gekrooien diende te worden. Ik neem aan dat men een grote houten staak of balk gebruikte om aan de buitenzijde in de houten constructie te haken die buiten de kap over het molenlichaam steekt. Binnen moeten de kettingen los en vervolgens kan met mankracht de zaak worden verdraaid. De kap ligt rechtstreeks op de kruivloer met alleen vet ertussen en wordt opgesloten door een gemetselde “keerkuip”. Ik neem ook aan dat hier nog wel iets van hout tussen zit, maar dat heb ik niet kunnen zien.  Op een later geziene foto lijkt de “keerkuip” een vast onderdeel van de kapconstructie.

De vang is ook wel bijzonder. Een grote ronde houten “bus” om de “koningsspil” waaromheen een dik touw met drie slagen gewonden zit. Aan de binnenzijde is het eind verankerd in de muur. Eén verdieping lager hangt via een katrol het andere eind. Trekken zorgt ervoor dat de “bus” als het ware gewurgd wordt en daarmee de molen gestopt. Dat zal bij deze kleine gevluchten goed hebben gewerkt. Of dat bij een “orgel” van een meter of 28 ook kan werken, lijkt mij een aardige vraag.

In deze museummolen konden we ook genieten van een dvd-voorstelling over de zoutwinning en de werking van het systeem met de molens. Dat is nu niet anders, zij het dat er elektromotoren worden gebruikt voor de pompinstallaties. Er is ook een flink aantal tekeningen en foto`s uit oude tijden aanwezig waarmee een redelijk beeld wordt verkregen van hoe het er ooit aan toeging. Voor het plakboek hebben we nog twee zakjes zoutbrokken gekocht. Wellicht gaat dat ooit in de molen.

Het werd door de vele molenruïnes niet bepaald het hoogtepunt van deze rondreis. Zo af en toe stond ik met tranen in mijn ogen maar dat kan ook van het zout zijn geweest. Toch waren het voor een mens die iets met molens heeft twee interessante uitstapjes.

































Na deze ietwat teleurstellende ervaring was het tijd om eens aan de boodschappen te gaan werken. Daarbij  blijkt de tijd dat de winkels open gaan wat lastig. Half vijf is de start en tot nu paste dat niet zo. Dus eerst
naar de kampong en later weer naar Trápani.

Vanavond hebben we ons vergrepen aan zoiets als een uitsmijter, eieren met spek/ham. Astrid maakte nog even kortsluiting met een buurvrouw en ging eens kijken bij de VW-camper, Het werd weer een praatje van twee uur zodat die mensen nu nog zitten te eten (21.36). Schande en eigenlijk veel te brutaal van haar. Maar ja, wie ben ik om haar tegen te houden? :-)
Dan nog tijd gemaakt om de foto`s naar de leptop te verhuizen en deze leugens op te tekenen.
Morgen dus richting Marsa Allah en vervolgens naar Selinunte.

                                                              Dag 11

                                                           Dinsdag 26 mei,

 

Een dag van tegenstellingen, zeker in verhouding tot de molens. In de morgen gingen wij naar de zoutpannen vóór Marsala bij Stagnone. Het museum hier is beter ingericht dan bij Trápani. De museummolen is ook behoorlijk gerestaureerd en goed toegankelijk voor publiek. Jammer dat er geen mensen/molenaars aanwezig zijn om die om technische uitleg te vragen, Laat duidelijk zijn dat ook hier de molens geen functie meer hebben, zelfs niet voor de show. Er staan twee molens in de zoutpannen die intact lijken voor de toerist, maar dat zijn ze niet. Maar hier wordt in ieder geval een poging gedaan om het beeld in stand te houden. 

Omdat het nog redelijk vroeg was, gingen wij echt helemaal binnendoor naar Selinunte. Wat een groot eiland is Sicilië toch, wat een wijnstokken en olijfgaarden, wat een stilte en een warmte. Met de brandstof werd het nog wat krap in deze verlatenheid, maar eenmaal bij een pompstation konden wij ook genieten van een cappuccino met een zoete bolus. 






























 

In Selinunte hebben wij tempel F,G en H bekeken. Geweldig, maar feitelijk staat er weinig goed overeind. Je krijgt wel een goede indruk van hoe gigantisch groot ze geweest moeten zijn. De foto`s vertellen hier weer het hele verhaal.

Het echtpaar op de rechter foto komt uit het noorden des lands. De man tekende uit de hand de tempel na en dat ging hem zeer goed af. Dat is weer wat anders dan een foto nemen maar heel vroeger had men niet anders. Ik vind het erg knap.






























Daarna de beslissing om door te rijden naar Agrigento, camping Nettuno in San Leone. Het was wat zoeken naar een goed plekkie, maar dat lukte. 
Wat er niet echt goed lukte was het missen van mijn handen. Uit mijn toch al geplaagde werktuigen hapte  een tentstokverbinding een stukje vlees uit een vinger. Afgeplakt die zaak en verder maar. Totdat ik bij het inbrengen van een “haring” met mijn tomahawk op mijn eigen poot sloeg en mijn linkerduim toetakelde. Slecht vingerwerk zal ik maar zeggen. Na enige tijd had ik de aardappels klaar staan om ze te gaan koken. Helaas, mijn maatje zocht e.e.a. achter het kookstel en hopsakee daar lagen de patatten in het zand. Beetje spoelen en een blinde proeft er niets van. 

De lucifers die we kochten  bij de “market” gaven niet thuis en zeker geen vuur. Hoe erg de diverse figuren ook hun best deden om aan te tonen dat ze echt wel werkten. Niet dus! Daarna ging het wel weer goed, het eten was redelijk gemaakt door chef Jan en de wijn smaakte ook goed. Tot slot een ijsje gehaald en dit stukkie getikt nadat mijn kompane hare plichten had vervuld, het reinigen van borden, potten, pannen, vorken, messen en meer van die rotzooi. 

De planning is hiermee ook gewijzigd. Wij hebben een dag ingelopen op het schema, die we vermoedelijk aan Lucca gaan besteden. Verder slaan we Piazza Armerina over en gaan morgen na de Templi door naar Aci Reale. De camping daar kent een aardig restaurant. Dat wordt dan de laatste nacht op dit mooie eiland. De oversteek naar het vasteland is dus nakende.

Buona notte e forse a domani.

 

                                                           
                                                                                                                  
                                                                             terug naar boven